Phần 2: Phần mềm học tập
Tin học 8
Bùi Việt Hà
Phần 2: Phần mềm học tập
Bài 1. Luyện gõ phím nhanh bằng trò chơi Finger Break Out (2 tiết)
Bài 2. Quan sát thời gian trái đất bằng SunTimes (4 tiết)
Bài 3. Học vẽ hình hình học với GeoGebra 3.0 (6 tiết)
Bài 4. Làm quen với hình không gian trong Yenka (6 tiết)
Tiêu chuẩn chọn phần mềm
Phần mềm hoàn chỉnh với đầy đủ các chức năng, phù hợp với hệ điều hành và máy tính thường dùng trong nhà trường Việt Nam.
Phần mềm thỏa mãn các điều kiện phục vụ việc học tập của học sinh đúng theo chương trình các môn học tương ứng.
Phần mềm có bản quyền hoặc được phép cấp bản quyền dùng rộng rãi trong các nhà trường VN. Như vậy hoặc phải là phần mềm miễn phí hoặc được chủ sở hữu cho phép.
Mục đích, yêu cầu
HS hiểu và biết cách sử dụng các phần mềm học tập đã được trình bày.
HS hiểu được ý nghĩa của việc dùng phần mềm trong các lĩnh vực khác nhau của cuộc sống.
HS bước đầu có ý thức và khả năng áp dụng phần mềm vào giải quyết các bài toán cụ thể hàng ngày.
HS rèn luyện kỹ năng tương tác nhanh với máy tính.
Cài đặt Phần mềm học tập
FingerOut: chạy trình Setup (phần mềm miễn phí).
SunTimes: chạy trình Setup (phần mềm miễn phí).
GeoGebra: cài đặt môi trường Java ảo JRE phiên bản từ 1.4.2 trở lên. Hiện có bản 1.5.06 (miễn phí). Chạy trình cài đặt GeoGebra (phần mềm mã nguồn mở, miễn phí).
Yenka: chạy trình Setup (bản Demo-Cơ sở), lấy shortcut ra màn hình desktop.
Finger Break Out
Là phần mềm miễn phí của công ty Giletech e.K.
Đây là phần mềm trò chơi đơn giản và nổi tiếng.
Điểm đặc biệt là phải dùng cách gõ phím để thực hiện việc chơi.

Sun Times
Sun Times do một nhóm các chuyên gia thiên văn học thiết lập ra nhằm gây quĩ ủng hộ môi trường và chống nghèo đói trên trái đất.
Là phần mềm miễn phí.
Chức năng chính của Sun Times là cho phép quan sát nhận biết khái niệm thời gian của trái đất.
Sun Times
Quan sát và nhận biết các vị trí trên màn hình.
Phóng to một vùng bản đồ
Nhận biết thời gian ngày và đêm
Xem thông tin chi tiết 1 vị trí
Đặt thời gian quan sát theo ý muốn
Tìm các vị trí có thông số thời gian giống nhau
Tìm kiếm nhật thực
Cho thời gian chuyển động tự động
Học vẽ hình với GeoGebra
GeoGebra là phần mềm “toán học động” tương tự như các phần mềm hình học động hiện đang được dùng nhiều tại VN như Cabri II, GeoSketchpad.
GeoGebra là phần mềm miễn phí và mã nguồn mở.
Thực đơn
Thanh công cụ
Dòng nhập trực tiếp tham số
DS các lệnh tham chiếu
Điều khiển lặp lại các lệnh dựng hình
Màn hình thể hiện các đối tượng hình học và đại số
DS các đối tượng chính của phần mềm: cửa sổ đại số
Các khái niệm cơ bản
Khái niệm đối tượng toán học: đối tượng độc lập và đối tượng phụ thuộc.
Đối tượng chính và phụ.
Quan hệ toán học (hình học) giữa các đối tượng.
Bảng chọn, thanh công cụ và dòng lệnh.
Đối tượng (hình học, đại số)
Đối tượng điểm
Đối tượng số (slider, góc, độ dài,..)
Đối tượng đoạn, đường thẳng, tia, đường tròn, cung tròn
Đối tượng là hàm số
Các đối tượng khác: text, hình ảnh
Quan hệ giữa các đối tượng
Đối tượng tự do: điểm, tham số (slider)
Đối tượng phụ thuộc: điểm, đoạn (tia, đường) hình tròn.
Điểm nằm trên đường thẳng
Đường thẳng đi qua 2 điểm
A
A
B
Điểm A phụ thuộc vào
đường thẳng
Đường thẳng phụ thuộc vào
2 điểm A, B
Quan hệ giữa các đối tượng
Điểm nằm trên đường thẳng
Đường thẳng đi qua 2 điểm
A
A
B
Điểm A là đối tượng con
của đường thẳng
Đường thẳng là đối tượng
con của 2 điểm A, B
Điểm A là đối tượng con của
2 đường thẳng
A
A
B
Điểm A, B là con của 2 đối
tượng là vòng tròn
Giao điểm của 2 đường thẳng
Giao điểm của 2 vòng tròn
Quan hệ giữa các đối tượng
Nằm trên (thuộc về)
Đi qua
Trung điểm, trung trực, phân giác
Song song
Vuông góc
Hàm số
Ảnh của một phép biến đổi hình học hoặc đại số

Nguyên tắc của hình học động
Các đối tượng được quyền chuyển động tối đa trong phạm vi cho phép của mình.
Quan hệ giữa các đối tượng luôn được bảo toàn.
Hệ quả 1: nếu đối tượng bị xóa, tất cả các đối tượng (con) có quan hệ sẽ bị xóa theo.
Hệ quả 2: nếu đối tượng chuyển động, tất cả các đối tượng (con) có quan hệ sẽ chuyển động theo
Các công cụ hình học cần dạy trong 3 lớp 7, 8, 9
Công cụ ĐIỂM
Công cụ ĐƯỜNG THẲNG
Công cụ ĐƯỜNG TRÒN, CUNG TRÒN
Các công cụ SONG SONG, VUÔNG GÓC, TRUNG ĐIỂM, TRUNG TRỰC, PHÂN GIÁC
Đối xứng qua trục, qua tâm

Công cụ: ĐIỂM
Công cụ tạo điểm tự do hoặc điểm nằm
trên một đối tượng hình học khác
Công cụ tạo điểm là giao điểm của hai
đối tượng hình học khác
Công cụ tạo điểm là trung điểm của một
đoạn thẳng cho trước
Công cụ: ĐƯỜNG THẲNG
Công cụ tạo đường thẳng đi qua 2 điểm cho trước
Công cụ tạo đoạn thẳng đi qua 2 điểm cho trước
Công cụ tạo nửa đoạn thẳng (tia) đi qua 2 điểm cho trước
Công cụ tạo đường thẳng đi qua 1 điểm cho trước và vuông góc với một đoạn / đường thẳng cho trước
Công cụ tạo đường thẳng đi qua 1 điểm cho trước và song song với một đoạn / đường thẳng cho trước
Công cụ tạo đường thẳng là trung trực của một đoạn thẳng hoặc 2 điểm cho trước
Công cụ tạo đường thẳng là phân giác của một góc tạo bởi 3 điểm cho trước
Công cụ: ĐƯỜNG TRÒN
Công cụ tạo đường tròn bằng cách chọn tâm và 1 điểm cho trước
Công cụ tạo đường tròn bằng cách chọn tâm và nhập tên 1 đối tượng số cho trước
Công cụ tạo đường tròn đi qua 3 điểm bằng cách chọn lần lượt các điểm này trên mặt phẳng
Công cụ tạo nửa đường tròn theo chiều kim đồng hồng bằng cách chọn hai điểm đối xứng đường kính
Công cụ tạo cung tròn bằng cách chọn tâm và hai điểm trên vòng tròn theo chiều ngược kim đồng hồ
Công cụ tạo cung tròn đi qua 3 điểm bằng cách chọn lần lượt 3 điểm này
Cửa sổ các đối tượng đại số
Các đối tượng tự do chính
Các đối tượng phụ thuộc chính
Các đối tượng phụ
Quan sát hình không gian với Yenka
Yenka là một phần mềm nhánh của công ty phần mềm Crocodile nổi tiếng.
Chức năng chính của phần mềm là giúp học sinh thiết kế các mô hình hình khối kiến trúc không gian dựa trên các hình không gian cơ bản như hình trụ, lăng trụ, hình chóp, hình hộp.
Các tính năng HS cần biết
Khởi tạo hình đơn giản. Phóng to, thu nhỏ, dịch chuyển và xoay khung hình trong không gian 3D.
Làm việc với File mô hình.
Tô màu hình khối.
Dịch chuyển, thay đổi kích thước hình khối.
Thay đổi thuộc tính hình khối thông qua hộp hội thoại tính chất.
Các tính năng nâng cao
Gấp giấy phẳng thành hình không gian.
Thay đổi mẫu thể hiện mặt khối không gian.
Quay hình trong không gian.
Tạo khối hộp chữ nhật.